wr鵵
  • do "artyku造"
  • do strony g堯wnej


  • skomentuj
  • napisz do nas
  • Tomasz W這dek

    Homeschoolersi



    Tomasz W這dek - ur. 1965, pracownik naukowy, przebywa w USA, publikuje w miesi璚zniku „W Drodze” oraz w polskiej prasie wydawanej poza granicami kraju.



        Ameryka雟kie szko造 publiczne - jak o tym niegdy pisa貫m - nie s rewelacyjne. Nale篡 jednak mie w pami璚i dwa zastrze瞠nia. Po pierwsze, mi璠zy okr璕ami szkolnymi w Ameryce istniej pot篹ne r騜nice. Szko造 s utrzymywane z lokalnych podatk闚 od nieruchomo軼i (oraz z funduszy federalnych - przyp. Natalia Dueholm), zale積ych od warto軼i dom闚 w okolicy. Je瞠li domy s drogie (czyli mieszkaj w nich ludzie bogaci), to wp造wy z podatk闚 s wysokie i szko造 bogate. I na odwr鏒: w okolicach biedniejszych domy s ta雟ze, a przez to podatki mniejsze - i szko造 biedniejsze.

        Zreszt ca趾iem mo磧iwe, 瞠 jest dok豉dnie na odwr鏒: to nie ceny dom闚 powoduj, 瞠 szko造 s dobre, ale poziom szk馧 podnosi warto嗆 dom闚. Za t hipotez przemawia fakt, 瞠 w dzielnicach biedoty wielkich miast, w kt鏎ych poziom szk馧 publicznych bywa kompromituj帷y, mog funkcjonowa i funkcjonuj ca趾iem przyzwoite prywatne szko造 katolickie utrzymuj帷e si za u豉mek koszt闚 potrzebnych szko這m publicznym.

        Zastrze瞠nie drugie brzmi: gdy ludzie m闚i „ameryka雟kie szko造 s marne”, to w domy郵e dodaj: „Nie to, co nasze, polskie”. Ot騜 nieprawda. Szko造 ameryka雟kie mog by marne, ale to nie znaczy, 瞠 polskie s rewelacyjne. O ile uczniowie elitarnego krakowskiego czy warszawskiego liceum mog nie mie w stosunku do Amerykan闚 kompleks闚, o tyle poziom przeci皻nej polskiej szko造 jest niewiele lepszy, o ile nie gorszy, od ameryka雟kiej. Z t r騜nic, 瞠 w Ameryce wszyscy sobie zdaj spraw z niedostatk闚 szkolnictwa publicznego, podczas gdy w Polsce ludzie tkwi w samozadowoleniu.

        Tyle zamiast wst瘼u - a teraz „pras闚ka”.

        Przeczyta貫m, 瞠 minister edukacji Krystyna ㄊbacka wyda豉 dwa zarz康zenia. Pierwsze dotyczy這 wprowadzenia obowi您ku nauczania w szko豉ch prywatnych wed逝g jednolitej siatki godzin, tak samo jak w szko豉ch publicznych. Teoretycznie chodzi mia這 to, 瞠by szko造 prywatne spe軟ia造 normy.

        Zacznijmy od tego, 瞠 Ministerstwo Edukacji Narodowej powinno zajmowa si tylko i wy陰cznie nadzorem szk馧 publicznych, od prywatnych trzymaj帷 si z daleka. Dlaczego? Dlatego, 瞠 je瞠li kto zak豉da szko喚 prywatn, to najprawdopodobniej czyni tak w豉郾ie dlatego, aby w niej nieuczy wed逝g program闚 obowi您uj帷ych w szko豉ch publicznych - w przeciwnym razie jego szko豉 by豉by zwyk陰 szko陰 publiczn, tyle 瞠 p豉tn. Szko造 prywatne powinny stanowi poligon, na kt鏎ym - na prywatny koszt ludzi, kt鏎zy za w豉sne pieni康ze posy豉j tam swoje dzieci - testuje si nowe podr璚zniki i programy nauczania. Gdy po pewnym czasie wida b璠zie, kt鏎e s wyra幡ie lepsze, wtedy nale篡 kopiowa ich metody i przenosi je do szk馧 publicznych. Jednak od zarz康zania szko豉mi prywatnymi MEN powinien si trzyma z daleka!

        Niestety, administracja szkolna panicznie boi si konkurencji i stara si j zniszczy w zarodku. Jak pisa貫m („W drodze” 7/2002), w miar wzrostu liczby szk馧 niepublicznych MEN rozpocznie bezwzgl璠n akcj ich niszczenia. Pr鏏a narzucenia szko這m prywatnym jedynego s逝sznego programu nauczania przez pani minister to dopiero pocz徠ek.

        Na szcz窷cie komunizm si sko鎍zy (przynajmniej oficjalnie) i reakcja prasy by豉 natychmiastowa: minister zosta豉 zmuszona do wycofania si z projektu.

        Tylko, 瞠 w zam璚ie nikt nie zauwa篡 innej wydanej przez ni ustawy. Zakazuje ona dzieciom, kt鏎e maj indywidualny tok nauczania, uczestniczenia w zaj璚iach szkolnych w szko豉ch publicznych.

        O co chodzi?

        To te jest pr鏏a zniszczenia konkurencji, zanim si ona zd捫y narodzi. Rzecz wymaga wprowadzenia.

        Ciekawym aspektem ameryka雟kiego systemu edukacyjnego jest tzw. homeschooling, czyli nauczanie w domu. W Stanach Zjednoczonych mo積a nie pos豉 dziecka do szko造. I wielu ludzi tak robi!

        Ruch ten zacz掖 si przed 獞ier獞ieczem, gdy niekt鏎zy z rodzic闚 zdenerwowani przest瘼czo軼i panuj帷 w szko豉ch, handlem narkotykami, a tak瞠 programami nauczania stanowi帷ymi zawoalowan form lewackiej indoktrynacji zacz瘭i odmawia posy豉nia swoich dzieci do szk馧, ucz帷 je w domu. Administracja szkolna momentalnie zw帷ha豉 zagro瞠nie i pierwszych pionier闚 bojkotu szk馧 publicznych zacz皻o wtr帷a do wi瞛ie, a nawet grozi im odebraniem praw rodzicielskich. Dosz這 do spektakularnych proces闚 s康owych, wielokrotnych apelacji. W obronie rodzic闚 odmawiaj帷ych pos豉nia dzieci do szk馧 stan窸y Ko軼io造, organizacje obywatelskie i niekt鏎zy politycy. W ko鎍u walka zako鎍zy豉 si pe軟ym sukcesem. W kolejnych rozprawach we wszystkich 50 stanach rodzice wywalczyli prawo do uczenia dzieci w domu. W niekt鏎ych stanach rodzice mog uczy dzieci sami, ale dzieci musz co rok czy dwa zdawa egzaminy w okr璕u szkolnym, w innych wystarczy wys豉 list do kuratorium: „Moje dziecko nie b璠zie chodzi do szko造” i kwita (w niekt鏎ych stanach, np. Illinois nawet tego nie trzeba robi - przyp. Natalia Dueholm). Stany Zjednoczone sta造 si pierwszym na 鈍iecie nowoczesnym krajem, w kt鏎ym zlikwidowano powszechny przymus nauczania.

        Zgodnie z prawem Parkinsona (por. „W drodze” 8/2002) celem istnienia administracji zarz康zaj帷ej szko豉mi publicznymi nie jest zarz康zanie szko豉mi i troska o zapewnienie im jak najwy窺zego poziomu, ale walka o zapewnienie jak najwi瘯szego bud瞠tu administracji zarz康zaj帷ej szko豉mi. Z tego powodu administracja traktuje sie ameryka雟kich szk馧 katolickich jak s鏊 w oku, gdy utrzymuj帷 si za wielokrotnie mniejsze pieni康ze, stanowi one dow鏚 strasznego marnotrawstwa 鈔odk闚 w szko豉ch publicznych. Pojawienie si ruchu rodzic闚 ucz帷ych dzieci w domu stanowi這 kolejne zagro瞠nie, kt鏎emu nale瘸這 da odp鏎: argumentowano, 瞠 nie mo積a „niekompetentnym” rodzicom powierzy nauczania dzieci, 瞠 dzieci pozbawione kontaktu z r闚ie郾ikami nie b璠 si prawid這wo rozwija i tak dalej.

        砰cie obala這 podobne argumenty jeden po drugim. Szybko okaza這 si, 瞠 homeschooling to prawdziwy przemys obejmuj帷y dzisiaj miliony dzieci. Powsta造 wydawnictwa i czasopisma oferuj帷e pomoc rodzicom chc帷ym samodzielnie uczy dzieci. Rodziny ucz帷e dzieci w domu zacz窸y tworzy grupy wsparcia, najcz窷ciej by造 to mniej lub bardziej formalne kluby oraz dru篡ny harcerskie przy parafiach.

        Homeschooling obecny jest w ameryka雟kim pejza簑 od ponad 20 lat i po tym, jak pierwsze pokolenia przesz造 ju przez „domowe szko造” od podstaw a do bram college'闚, mo積a pokusi si o podsumowanie: dzieci, kt鏎e nie chodz do szko造, podczas przyjmowania na studia wygrywaj w cuglach ze swoimi szkolnymi r闚ie郾ikami. College'e wr璚z walcz o homeschoolers闚, np. oferuj帷 im stypendia i zni磬i czesnego, albowiem podnosz oni wyra幡ie poziom. Brak r闚ie郾ik闚 te zreszt dzieciom nie szkodzi - maj cz瘰to swoje 鈔odowisko znajomych z innych rodzin homeschoolers闚. Tym bardziej, 瞠 kontakt z r闚ie郾ikami w szkole mo瞠 nie by takim znowu b這gos豉wie雟twem i oznacza przemoc, bicie m這dszych czy wr璚z narkotyki.

        Ludzie, jak zauwa篡 Milton Friedman, wierz w socjalistyczne szko造, gdy sami je ko鎍zyli. Wi瘯szo軼i nie mie軼i si w g這wie, 瞠 matka przy stole kuchennym mo瞠 nauczy dziecko wi璚ej ni szko豉. Tymczasem - gdy si nad tym zastanowi - to powinni鄉y si dziwi, jak to mo磧iwe, 瞠 szko豉 jest w stanie nauczy kogokolwiek czegokolwiek! Wszak jest oczywiste, 瞠 trzylatek siedz帷y z matk na tapczanie przez kilka godzin dziennie mo瞠 si nauczy czyta (je瞠li nauk przerywa si zabaw), a ten sam trzylatek pos豉ny do przedszkola nie ma na to 瘸dnych szans! Dziecko, kt鏎e uczy si rachunk闚 z matk w domu, nauczy si szybciej i lepiej ni to samo dziecko siedz帷e w klasie z 25 kolegami, gdzie nauczycielka ma dla niego statystycznie kilka minut dziennie! W dodatku typowa matka b璠zie mia豉 do swojego dziecka wielokrotnie wi璚ej cierpliwo軼i ni nauczycielka do cudzego.

        Rodzice s niewykwalifikowani, aby uczy? Nie przesadzajmy. W szkole podstawowej - jak sama nazwa wskazuje - uczy si rzeczy podstawowych. Je瞠li rodzic (czyli cz這wiek doros造!) nie jest w stanie si nauczy czego na tyle, 瞠by to potem przekaza dziecku, to znaczy, 瞠 jest to temat, kt鏎ego nie warto uczy dziecka, bo jakim cudem ma go zrozumie, je瞠li doro郵i nie mog? Gdy by貫m w szkole podstawowej, program nauczania zak豉da, 瞠 na fizyce mieli鄉y pozna podstawy mechaniki kwantowej. Pani nauczycielka zacz窸a wyk豉da, co to jest kwant. Nic z tego nie rozumieli鄉y. Dzisiaj wiem, 瞠 pani nauczycielka te nie rozumia豉, wi璚 po co si bawi w fikcj?

        Dzieci w szko豉ch publicznych przechodz przez pierwsz i drug klas z bardzo marn umiej皻no軼i czytania - i to si potem za nimi wlecze przez d逝gie lata. Dziecko niemaj帷e opanowanych podstaw b璠zie zawsze mia這 problemy. Zacz窸oby biegle czyta, gdyby posiedzia這 codziennie w domu z rodzicami minimum p馧 godziny. Nie rozumiem ludzi, kt鏎zy my郵, 瞠 wystarczy samo chodzenie do szko造. Dzieci umiej czyta nie dlatego, 瞠 chodz do szko造 - dzieci umiej czyta pomimo chodzenia do szko造! Tego musz nauczy rodzice, na szko喚 nie ma co liczy!

        Uczenie w domu sprawia, 瞠 dzieci maj podstawy: czytanie, pisanie i rachowanie opanowane biegle, wielokrotnie lepiej ni ich r闚ie郾icy. Gdy dziecko nie ma problemu z czytaniem, dalsze nauczanie staje si prawie zb璠ne. Nast瘼uje taki moment, 瞠 samo zaczyna czyta, wch豉niaj帷 ksi捫ki jedn po drugiej. Wi瘯szo嗆 uczni闚 w szko豉ch publicznych tego poziomu nie osi庵a przez wiele lat, gdy czytaj, „dukaj帷”, przez co ksi捫ki s dla nich udr瘯.

        Praktycznie a do ko鎍a szko造 podstawowej nie ma powodu, aby dziecko chodzi這 do szko造. Typowi rodzice w zupe軟o軼i s w stanie uczy je wszystkiego.

        Problemy mog si zacz望 dopiero w liceum - ostatecznie nie ka盥y mo瞠 uczy podstaw rachunku r騜niczkowego czy j瞛yka obcego. Z tym rodzice homeschoolers闚 radz sobie rozmaicie.

        Jedni ko鎍z nauk w domu na szkole podstawowej i posy豉j dziecko do liceum. Inni stosuj rozwi您anie kombinowane: cz窷ci przedmiot闚 ucz w domu, a na pozosta貫 posy豉j dziecko na zewn徠rz. Ameryka jest naprawd wspania造m krajem, je瞠li chodzi o mo磧iwo軼i edukacyjne, kt鏎e daje wszystkim ch皻nym do nauki! Ameryka to r闚nie kraj fantastycznych bibliotek publicznych - 瘸l mnie 軼iska, gdy por闚nuj biblioteki, kt鏎e widzia貫m cz瘰to w kompletnych dziurach, z bibliotekami w sto貫czno-kr鏊ewskim Krakowie, europejskim mie軼ie kultury. Na ka盥ym kroku mo積a spotka rozmaite community colleges, w kt鏎ych w dowolnym wieku za stosunkowo niewielkie pieni康ze mo積a si uczy wszystkiego. Od sztuki uk豉dania kwiat闚 po latanie szybowcem, naprawianie silnik闚 這dzi, podstawy matematyki, j瞛yki obce czy kursy informatyczne. Wyb鏎 jest niesamowity - tylko bra. I rodzice posy豉j pociechy na wybrane kursy, aby tam uzupe軟i造 wiedz. Inni 陰cz si w grupy rodzin homeschoolers闚 na zasadzie: „B璠 uczy twoje dzieci francuskiego, a ty moje matematyki”. Jeszcze inni posy豉j dzieci na wybrane przedmioty do liceum. Tu cz瘰to dochodzi do star prawnych, gdy okr璕i szkolne patrz na homeschoolers闚 raczej niech皻nie. Jedne szko造 pozwalaj na posy豉nie dzieci w niepe軟ym wymiarze godzin, inne nie. Bywa, 瞠 rodzice kieruj w闚czas spraw do s康u: „P豉cimy podatek szkolny i mamy prawo do pos豉nia dziecka do szko造, a to, 瞠 chcemy skorzysta tylko z cz窷ci wyk豉danych przedmiot闚, to nasza sprawa”.

        Istnieje jeszcze jedno podej軼ie do kwestii, jak uczy przedmiotu, kt鏎ego rodzice uczy nie potrafi. Brzmi ono: nie uczy.

        Musimy zrozumie, 瞠 wiedza przekazywana w szkole jest w 90% (lub wi璚ej) nikomu do niczego nie potrzebna. Uczy si jej z rozp璠u, gdy jeste鄉y terroryzowani przez intelektualist闚: „To jest wiedza podstawowa, kt鏎 ka盥y musi mie”. Z tego powodu w szko豉ch uczy si np. podstaw filozofii (kt鏎a 99% populacji jest zb璠na), a nie prowadzi kurs闚 na prawo jazdy (mimo 瞠 np. w Ameryce mo積a 篡 bez but闚, ale bez samochodu - nie). Jeszcze w podstaw闚ce o鈍iadczy貫m pani nauczycielce, 瞠 moje zasoby pami璚iowe s zbyt cenne, abym mia je za鄉ieca g逝potami, i dotrzyma貫m s這wa. Dzisiaj mog z dum twierdzi, 瞠 szko喚 sko鎍zy貫m i si nie da貫m og逝pi. Nie tylko nie wiem, czym orzecznik si r騜ni od orzeczenia, ale r闚nie nie chc tego wiedzie i odmawiam nauczenia si tego! I ta niewiedza w niczym mi w 篡ciu nie przeszkadza - nawet w pisaniu wypracowa do gazet i zarabianiu na nich pieni璠zy!

        Szko豉 ameryka雟ka tym si r騜ni od polskiej, 瞠 co prawda oferuje wiedz na bardzo niskim poziomie, ale zainteresowanym i uzdolnionym daje kolosalne mo磧iwo軼i poszerzania zainteresowa na bardziej zaawansowanych kursach. Typowy ameryka雟ki licealista przez ca陰 szko喚 nie nauczy si na przedmiotach 軼is造ch tyle, ile polski licealista w pierwszej klasie liceum (sprzed reformy). Jednak ameryka雟ki nastolatek, kt鏎y jest uzdolniony matematycznie, ma ogromne mo磧iwo軼i zaliczania nadobowi您kowych przedmiot闚 na ca趾iem przyzwoitym poziomie. Co jest lepsze: czy warto - jak w Polsce - doprowadza do sytuacji, w kt鏎ej dzieci sikaj w majtki ze strachu przed klas闚k, a po sko鎍zeniu szko造 i tak wszystko zapomn, czy machn望 r瘯 na wi瘯szo嗆 i uczy tylko tych, kt鏎zy naprawd chc? Ostatecznie, je瞠li kto ma ca貫 篡cie by kierowc autobusu, sprzedawc polis ubezpieczeniowych lub mechanikiem samochodowym, to znajomo嗆 teorii wzgl璠no軼i naprawd nie jest mu do niczego potrzebna. O Freudzie ani Marksie nie m闚i帷. Tak samo jak mo積a prze篡 szcz窷liwie 篡cie i nie zna odpowiedzi na pytanie, co jest podmiotem lirycznym w wierszu Kochanowskiego „Lipa”.

        Ludzie maj rozmaite zainteresowania i uzdolnienia. Edukacja powinna polega na tym, aby je rozpozna, a potem rozwija, nie trac帷 zbyt wiele czasu na rzeczy, do kt鏎ych dziecko nie ma ani predyspozycji, ani ch璚i, i kt鏎ych i tak si nie nauczy. Jak pisa w swoich wspomnieniach Kornel Makuszy雟ki, nawet na m瘯ach nie by w stanie wypowiedzie czego sensownego o trygonometrii, ale nauczyciel by cz這wiekiem rozs康nym, wiedzia, 瞠 czyta pod 豉wk Horacego, wi璚 przepycha Kornela z klasy do klasy na tr鎩ach. I Makuszy雟ki wyszed na ludzi. Znam i przypadki odmienne: uczni闚, kt鏎zy pod 豉wk czytali „Wst瘼 do analizy funkcji zespolonych”, a nawiedzona polonistka z poczuciem misji wyrywa豉 ich do tablicy, torturuj帷 pytaniem: „Co poeta chcia powiedzie?”.

        Pytanie brzmi: czy warto katowa uczni闚 wiedz, kt鏎 i tak momentalnie zapomn, czy odpu軼i im cz窷 materia逝 po to, aby mogli szybciej si specjalizowa w tym, w czym naprawd mog by dobrzy? To nie jest pytanie retoryczne. Mam przed oczyma przyk豉d grupy uniwersyteckiej, kt鏎a wygra豉 milionowy grant (w dolarach) od ameryka雟kiego Departamentu Energii na budow do嗆 nowatorskiego systemu obliczeniowego. W鈔鏚 zwyci瞛c闚 jest Jim, lat trzyna軼ie, kt鏎ego zdolno軼i odkry jeden z profesor闚 podczas wystawy sprz皻u komputerowego. Uniwersytet bardzo ch皻nie chcia豚y mu p豉ci i mie go na etacie, ale ustawy o zakazie zatrudniania ma這letnich nie pozwalaj na to, tote Jim na razie pracuje za darmo. W pracy przeszkadza豉 mu szko豉, wi璚 poszed do nauczycieli i o鈍iadczy, 瞠 ma wa積iejsze rzeczy na g這wie ni szko喚 i chce odwali rok szybko, by m鏂 pracowa. Szko豉 posz豉 mu na r瘯. Pozwolono mu zaliczy rok w dwa tygodnie i Jim mo瞠 si zajmowa tym, co go naprawd interesuje. Dobry programista mo瞠 zarobi i 10 tysi璚y dolar闚 miesi璚znie, wi璚 gdy tylko dojdzie do wieku, w kt鏎ym b璠zie m鏬 legalnie zarabia, z czystym sumieniem opu軼i szko喚 i zajmie si 篡ciem.

        Obawiam si, 瞠 w Polsce by to nie przesz這, a nauczyciele zareagowaliby w nast瘼uj帷y spos鏏: „A co mnie obchodzi, 瞠 ty chcesz ju teraz pracowa w projektach naukowych? Teraz masz chodzi do szko造 i uczy si historii sztuki, bo tego wymaga og鏊ne wykszta販enie”. Czy by這by lepiej zmusza go do siedzenia w klasie i katowa rzeczami, do kt鏎ych nie ma serca? Historyka literatury pewnie si z niego nie zrobi i tak, ale mo積a zmarnowa ten talent, kt鏎y ma.

        Marnotrawstwo m這dych talent闚 to wielki skandal obecnego systemu o鈍iatowego. Prosz pami皻a, 瞠 genialni matematycy najwa積iejsze osi庵ni璚ia mieli cz瘰to przed 20. rokiem 篡cia!

        Homeschoolersi wykazuj ogromn gi皻ko嗆 w dostosowywaniu przedmiot闚 nauczania do mo磧iwo軼i dzieci. Je瞠li dziecko ma uzdolnienia do przedmiot闚 軼is造ch, a rodzic ma stosowne wykszta販enie, to nauka zaczyna si szybko kierowa w ich stron. Je瞠li rodzic nie ma odpowiedniego wykszta販enia, ale zauwa篡, 瞠 dziecko wykazuje takie zainteresowania, stanie na g這wie i znajdzie dla niego mo磧iwo軼i nauki. Co je瞠li dziecko zainteresowa 軼is造ch nie ma? To te dobrze, nie b璠ziemy go m璚zy! Nie ka盥y musi zna wz鏎 na zmian podstawy logarytmu!

        Jest jeszcze jeden zarzut w stosunku do homeschoolers闚 - tylko, 瞠 tego przeciwnicy ruchu nie zg豉szaj otwarcie. Je瞠li chcemy uczy dzieci w domu, jedno z rodzic闚 nie mo瞠 pracowa zawodowo. Na og馧 jest to matka. Doprowadza to do sza逝 鈔odowiska feministyczne, kt鏎ym nie mie軼i si w g這wie, 瞠 mog istnie kobiety dobrowolnie rezygnuj帷e z kariery, aby uczy dzieci. W dodatku homeschoolersi wywodz si najcz窷ciej z rodzin religijnych. W efekcie jest to 鈔odowisko obyczajowo konserwatywne, politycznie sk豉niaj帷e si raczej ku partii republika雟kiej ni demokratycznej, a to ju naprawd czerwona p豉chta dla dzia豉czy nauczycielskich zwi您k闚 zawodowych silnie zwi您anych z demokratami. Z tego powodu administracja szkolna nie pogodzi豉 si do ko鎍a z legalizacj uczenia w domu i prowadzi nieustaj帷 walk podjazdow o to, aby je zdelegalizowa i przywr鏂i przymus nauczania w szko豉ch publicznych. Najnowszym terenem walki jest Kalifornia. W stanie tym uczenie dzieci w domu umo磧iwia kruczek prawny: dzieci wprawdzie musz chodzi do szko造, ale ka盥y mo瞠 j za這篡 i prowadzi dla cho熲y jednego dziecka. Rodzice rejestruj prywatn szko喚, a potem o鈍iadczaj, 瞠 ich dziecko b璠zie si w niej uczy, i ju obowi您ek o鈍iatowy jest spe軟iony. Administracja chce to storpedowa, wprowadzaj帷 przepis, 瞠 dzieci owszem, mo積a uczy w domu, ale tylko pod warunkiem, 瞠 rodzice zatrudni do tego na etat nauczyciela z uprawnieniami. Finansowo jest to oczywi軼ie nierealne. I o to chodzi! Hydrze homeschoolerstwa ukr璚i si 貫b. Sprawa jest w toku.

        Ruch rodzic闚 dzieci programowo nieposy豉j帷ych pociech do szk馧 wcale nie jest taki rewolucyjny, jak by si mog這 wydawa. W rzeczywisto軼i uczenie w domu stanowi這 przez setki lat norm. W XIX wieku wi瘯szo嗆 prezydent闚 USA by豉 homeschoolersami. W Polsce szlacheckiej w dworkach dzieci uczy豉 „pani matka”, bogatych, kt鏎ych sta by這 na guwernera, nie by這 wielu. Gdy dzieci podros造, posy豉這 si je do miasteczka powiatowego do gimnazjum ze stancj. Dopiero w wieku XX przyj窸o si, 瞠 edukacja musi odbywa si tylko w szkole publicznej i 瞠 pa雟two ma monopol na ustalanie, czego si w nich b璠zie uczy, oraz 瞠 ma by jeden nar鏚, jedna szko豉, jedno ministerstwo i jeden s逝szny program. Sto lat temu idea, 瞠 pa雟two mo瞠 ustala, czego mo積a, a czego nie mo積a uczy w szkole prywatnej, nie mie軼i豉by si ludziom w g這wie!

        Przywo逝j帷 s造nne powiedzenie Kisiela: „Normalno嗆 jako program!”, mo瞠my powt鏎zy: nauka w domu jest czym normalnym, nauka w szkole, cz瘰to mylona z indoktrynacj, jest odej軼iem od normy.

        Tu widzimy sens decyzji minister ㄊbackiej, kt鏎a zakaza豉 przyjmowania do szk馧 dzieci ucz帷ych si w trybie indywidualnym. W Polsce istnieje mo磧iwo嗆 uzyskania zgody na zwolnienie dziecka z obowi您ku szkolnego i uczenie w domu. Jest to procedura 禦udna, k這potliwa i niewielu si na ni decyduje. Uczenie w domu to margines marginesu, ale pierwsze jask馧ki ju s i MEN dmucha na zimne. Zakaz przyjmowania do szko造 na cz窷 zaj耩 uczni闚 ucz帷ych si trybem indywidualnym jest wymierzony w potencjalnych homeschoolers闚, bo jeszcze by si to mog這 przyj望 i zacz皻o by podwa瘸 sens istnienia MEN.

        Wracaj帷 do USA, pozwol sobie przypomnie histori, kt鏎a wydarzy豉 si mi璠zy rokiem 1997 a 1999. W Ameryce organizowane s og鏊nokrajowe zawody uczni闚 w ortografii. W tamtym roku wygra je ucze b璠帷y homeschoolersem. Nic w tym dziwnego - homeschoolersi podobne konkursy wygrywaj rutynowo - ale tym razem ucze pochodzi z rodziny imigrant闚 z Indii, dla jego matki za - kt鏎a go uczy豉 w domu - j瞛yk angielski nie by j瞛ykiem ojczystym. Moja lokalna gazeta wydarzenie to skomentowa豉 rysunkiem, na kt鏎ym dyrektor okr璕u szkolnego m闚i do innego szkolnego biurokraty: „Homeschooler z nieangielskoj瞛ycznej rodziny wygra konkurs ortograficzny. To dla nas ostatni dzwonek. Musimy w przysz這軼i wymy郵i przepis, kt鏎y zaka瞠 homeschoolersom startowania w takich konkursach”.

        



    Tomasz W這dek
    Tekst ukaza si w nr. 10/2003 miesi璚znika „W Drodze”.
    Zamieszczamy za zgod Autora.

    Inny tekst Autora | tutaj >>>

    Miesi璚znik „W Drodze” | tutaj >>>




  • skocz do g鏎y